Solsticio de verán 2026: cando a luz alcanza o seu máximo esplendor
Infogauda/Galicia
Este domingo, 21 de xuño terá lugar un dos acontecementos astronómicos máis destacados do ano: o solsticio de verán. Segundo os cálculos do Observatorio Astronómico Nacional, o verán astronómico comezará ás 10 horas e 24 minutos, hora oficial peninsular española, marcando así o inicio da estación máis cálida e luminosa do ano no hemisferio norte.
Este fenómeno, que se repite cada ano entre os días 20 e 21 de xuño, representa o momento no que o Sol alcanza a súa máxima altura aparente sobre o horizonte ao mediodía e a súa maior declinación ao norte do ecuador celeste. Como consecuencia, vivimos a xornada con máis horas de luz solar de todo o ano e a noite máis curta.
Por qué se produce o solsticio?
A explicación non está na distancia entre a Terra e o Sol, senón na inclinación do eixe terrestre, que forma un ángulo de aproximadamente 23,5 graos respecto ao plano da súa órbita.
Ao longo do ano, esta inclinación fai que os raios solares incidan con diferente intensidade sobre cada hemisferio. Durante o solsticio de xuño, o hemisferio norte está orientado cara ao Sol na súa máxima expresión, recibindo unha maior cantidade de luz e calor. É precisamente esta circunstancia a que dá lugar ao comezo do verán astronómico.
A partir do 21 de xuño, os días continuarán sendo moi longos, pero irán perdendo minutos de luz de forma gradual ata a chegada do equinoccio de outono.
O día máis longo do ano
En Galicia, o solsticio tradúcese en máis de quince horas de luz natural entre o amencer e o solpor. As primeiras luces do día aparecen moi cedo e o serán prolóngase ata ben entrada a noite, creando unha sensación de xornada interminable que caracteriza o inicio do verán.
Este máximo de luminosidade foi observado e celebrado por todas as culturas desde tempos remotos. Para os pobos agrícolas, a abundancia de luz simbolizaba a fertilidade da terra, o crecemento das colleitas e a prosperidade das comunidades.
Un fenómeno celebrado desde a antigüidade
Os solsticios desempeñaron un papel fundamental nas civilizacións antigas. Monumentos megalíticos como Stonehenge, no sur de Inglaterra, ou diversos conxuntos prehistóricos europeos - como o Conxunto Arqueolóxico Dolmens de Antequera (Málaga) - están aliñados coas posicións do Sol durante estas datas, o que demostra a importancia que os nosos devanceiros concedían aos ciclos celestes.
Ao longo dos séculos, o solsticio converteuse nunha celebración da natureza, da abundancia e da renovación. O lume, símbolo da forza solar, pasou a ocupar un lugar central en moitos dos rituais asociados a esta época do ano.
Galicia e a maxia da noite de San Xoán
Na tradición galega, o espírito do solsticio mantense vivo a través da noite de San Xoán, celebrada entre os días 23 e 24 de xuño. Aínda que a festa non coincide exactamente coa data astronómica, conserva moitos dos elementos herdados das antigas celebracións do sol.
As cacharelas que iluminan praias, prazas e aldeas simbolizan a purificación e a protección fronte ás adversidades. Saltar o lume, queimar os malos recordos ou preparar as herbas de San Xoán para deixalas ao orballo da noite forman parte dun patrimonio cultural transmitido de xeración en xeración.
Para moitas persoas, esta é unha das noites máis especiais do calendario galego, unha ocasión para reunirse arredor do lume e celebrar a chegada do verán.
Un convite a mirar cara ao ceo
Nunha sociedade cada vez máis acelerada e tecnolóxica, o solsticio continúa lembrándonos a nosa estreita relación cos ritmos da natureza. O inicio do verán astronómico é moito máis que unha data no calendario: é a expresión dun movemento cósmico que leva miles de millóns de anos repetíndose con precisión.
E neste 21 de xuño de 2026, ás 10:24 horas, a Terra volverá alcanzar ese punto da súa viaxe arredor do Sol que marca o comezo da estación estival. Será unha nova oportunidade para contemplar o ceo, valorar a luz que nos acompaña durante estes días e celebrar a extraordinaria harmonía dos ciclos naturais.
.jpg)
