22 de abr. de 2026

DEPORTES

BALONMÁN FEMININO

María Palomo e o Guardés seguen a apostar polo futuro xuntos 

A pivote madrileña únese a Cecilia Cacheda e é a segunda xogadora en renovar o seu acordo co Club para o proxecto 2026/2027 

Palomo, peza fundamental da brillantez defensiva do equipo baixomiñoto, sumará un ano máis na Guarda, o cuarto dende que chegou en 2023 procedente do Gijón 


María Palomo lanzando a bóla sobre a porta visitante, nun encontro no pavillón A Sangriña
Foto: SportCoeco

Redacción Deportes / A Guarda

 O Mecalia Atlético Guardés desvela o segundo nome do seu proxecto de continuidade de cara ao 2026/2027: a pivote María Palomo vén de unirse a Cecilia Cacheda, única renovación confirmada ata agora, e renova o seu acordo co Club para continuar un ano máis entre as súas filas. Así, a vindeira tempada será a cuarta que a madrileña vista a camiseta guardesa dende que chegou no 2023, procedente do Gijón. Palomo é un dos máis importantes efectivos do xogo dun Guardés que destaca pola súa calidade defensiva. Co seu 1,80 de altura, desempeña un papel fundamental á hora de protexer a portería dende o centro do 6.0, e son perfís coma o seu os que contribúen a que o equipo miñoto sexa un dos menos goleados da elite. 

 Ademais, é unha xogadora de confianza e estable nun cadro de persoal frecuentemente tocado polas baixas, que sumou minutos en tódolos partidos disputados polo Mecalia esta tempada, un total de 34 sumando as tres competicións. Neles, aínda por riba, tampouco pasou desapercibida no ámbito ofensivo, anotando uns valiosos 69 goles que a converten nunha das atletas máis completas da escuadra guardesa. 

 No pasado recente, o seu papel central no equipo baixomiñoto chamou a atención da Selección Española, e foi unha habitual nas concentracións das Guerreras enfocadas ao seu chamado Proxecto 2029, polo que non será de estrañar que a pivote gañe peso como especialista defensiva do conxunto nacional no futuro. 

 María chegou ao Guardés en 2023 procedente do Motivemarket.com Gijón, onde puido traballar man a man coa súa compañeira actual, e da man de quen defenderá a camiseta branquivermella tamén o ano que vén, Cecilia Cacheda. O vindeiro 2026/2027 será o cuarto curso no Mecalia da madrileña de 25 anos, a onde chegou con 23 disposta a facerse notar na elite e medrar como deportista. Nela, o Club ve a mesma aposta polo futuro ca entón; e celebra a continuidade dunha das súas xogadoras insignes xa querida por toda A Guarda. 

 María Palomo é o segundo nome que o Guardés desvela do seu cadro de persoal para o próximo ano deportivo 2026/2027, do que unicamente transcendeu ademais a renovación de Cecilia Cacheda e a non continuidade de Ana Seabra como cabeza do corpo técnico. Nas seguintes semanas, o Club comunicará as demais xogadoras que conformarán o seu proxecto do ano que vén, así como a identidade do técnico que a dirixirá.  

María Palomo: “Quero seguir a formarme como xogadora, e estar na Guarda e a importancia que teño no equipo axúdanme a iso” 

 A pivote do Guardés, María Palomo, declarou estar “moi leda” por renovar o seu contrato coa entidade baixomiñota. Os motivos que a levaron a tomar esta decisión, pola súa parte, “foron deportivos pero tamén sociais”, xa que, por un lado, “na Guarda estase moi ben e trátannos moi ben”, ao tempo que “o obxectivo do Club é seguir estando arriba”. A ambición é un dos factores que a madrileña destaca para continuar no equipo baixomiñoto, xa que afirma que “quero seguir a aprender, quero seguir a formarme como xogadora”, unha determinación para que “creo que estar aquí, e a importancia que teño no equipo, axúdanme”

 Palomo tamén valora moi positivamente o momento deportivo que vive o conxunto, deixando claro que “esta final de tempada seguimos a aspirar a todo”, e destacando as súas posibilidades nas tres competicións nas que participan: “Temos moi claro que queremos conseguir esa final europea, pero tamén facer un bo papel na Copa da Raíña e intentar chegar o máis lonxe posible no play-off”. 

 Un panorama ilusionante que, tal coma o ve a xogadora, estenderase ao vindeiro curso, no que considera que o Mecalia poderá perseguir obxectivos similares. “A tempada que vén creo que tódolos equipos van cambiar moito”, prevé, algo que “nos vai axudar a nós a seguir estando na loita por todo, xa que a misión do Club vai ser a mesma deste ano: intentar chegar o máis lonxe posible e intentar seguir vivas en tódalas competicións”. O soño por tocar o ceo, por cuarto ano consecutivo, seguirá a ser unha das chaves para reforzar esta parella deportiva tan exitosa. 

 Con respecto ao futuro, a central espera que o Mecalia continúe polo mesmo camiño de cara á vindeira tempada: “Espero o mesmo, estar loitando sempre por todo, ser un equipo punteiro en España e seguir nesta liña de ambición e ganas que demostramos e que nos dá ese puntiño máis que se nota no día a día”. Polo de agora, María soña con “rascar algún título” este ano, que sería “marabilloso” pero, alén dos resultados, é ese traballo ao longo do camiño o que a motiva a manter as aspiracións altas de cara ao 2027.

CAMINHA

 




DEPORTES

ATLETISMO

Álex Sierpes Pereira bate a marca absoluta de Galicia de milla

•  Nos Campionatos Nacionais de Milla en Estrada 2026, celebrados na freguesía de Eiras (Coimbra) Portugal


Álex Sierpes Pereira co trofeo logrado nos III Campionatos Nacionais de Milla en Estrada de Portugal 2026
Foto: Cedida

Redacción Deportes / A Guarda

 Álex Sierpes Pereira, atleta júnior do Vicky Foods Athletics (Valladolid), adestrado no grupo da Sociedade Atlética do Trega (Tomiño), bateu a marca absoluta de Galicia de milla (1.609 metros) en Coimbra (Portugal). 

 O guardés abriu a tempada de roteiro 2026 competindo nos III Campionatos Nacionais de Milla en Estrada de Portugal 2026, que vén de celebrarse o sábado día 18 de abril, na freguesía de Eiras (Coímbra), onde logrou as mellores plusmarcas Sub20, Sub23 e absoluta nunha mesma carreira. Entrou en meta por diante do primeiro portugués - Tiago Machado (do club Sport Lisboa e Benfica) -, con claridade, e detivo o cronómetro en 4'15''45. Con este rexistro, subiría ao podio en recentes campionatos nacionais absolutos tanto de Portugal como de España en milla. 

 Este resultado súmase aos seus rexistros en categorías inferiores, onde conta con marcas salientables galegas e de España: Sub14 en 1.000 metros en roteiro (2'57''), Sub16 en 1.000 metros en roteiro (2'40''), Sub16 en milla (4'37'') e Sub18 en milla (4'24''), alén da marca de España de milla en roteiro Sub18 con 4'13''60 e tamén a marca de España Sub18 en pista cuberta en 1.500 m (3'47''97) estes dous últimos conseguidos nos meses de novembro e decembro, de 2025, entre outros moitos máis que posúe. 

 Poucos poden presumir de chegar aos 17 anos ao cume deixando un pasado exhaustivo por categorías inferiores. ‎

A GUARDA

O Concello de A Guarda recupera o entorno da igrexa parroquial 

 Para mellorar o acceso de persoas e vehículos  


O alcalde Roberto José Álvarez Carrero no atrio da igrexa parroquial de A Guarda
Foto: C.A.G. 
  

Infogauda / A Guarda  

 No día de hoxe, mércores, 22 de abril de 2026, o executivo municipal do Concello de A Guarda vén de facer público a seguinte información:

 "Recuperouse o entorno tradicional da igrexa parroquial, eliminándose os elementos que dificultaban o tránsito de persoas e vehículos.  

 Deste xeito, a pedra volve a ser a plena protagonista da praza da igrexa e do seu redor. Ao mesmo tempo, déixase espazo para a circulación de vehículos e persoas con carriños, cadeira de rodas ou con mobilidade reducida, e para a súa convivencia". 

A GUARDA

A unidade móbil de Inspección Técnica de Vehículos estará en maio na Guarda  

Poderanse revisar tanto turismos como ciclomotores 




Infogauda / A Guarda

 A unidade de móbil de Inspección Técnica de Vehículos (ITV) instalarase na Estación de Servizo de San Roque (A Guarda) no próximo mes de maio.  

 Desde o día 18 ata o 29 de maio realizaranse inspeccións técnicas de turismos en horario de 9:00 a 13:30 horas e pola tarde de 15:15 a 18:00 horas; agás o día 29 que só atenderá pola mañá.  

 O día 19 de maio tamén se realizarán inspeccións técnicas de ciclomotores no mesmo horario.  

 Para pedir cita previa, pode ser a través do teléfono 981 92 80 80 ou pola páxina web sempre con máximo de 30 días de antelación.  

https://www.sycitv.com/es/cita-previa-particulares/ 

A GUARDA

O coro Cantábile actuará no I Festival Sons de Salcidos  

Trátase da primeira cita do ciclo de concertos polo seu 40 aniversario 

 


Infogauda / A Guarda  

 Este sábado, 25 de abril ás 20:30h na igrexa parroquial de San Lorenzo de Salcidos, o Coro Cantábile actuará no I Festival Sons de Salcidos. 

 Este festival - organizado polo Coro Cantábile, coa colaboración do Concello de A Guarda e da parroquia de Salcidos -, inclúese no ciclo de concertos que Cantábile realizará este ano polo seu 40 aniversario.

CAMINHA

Município de Caminha vai promover 'Programa Finanças para todos - empresas'




Infogauda / Caminha

 O Município de Caminha aderiu ao desafio colocado pela Universidade Nova - a Nova Business School – para divulgar o "Programa Finanças para todos - empresas", junto das empresas do concelho. Este programa de literacia financeira no tecido empresarial, tem como objetivo dar às empresas do concelho a oportunidade de proporcionarem aos seus colaboradores formação sobre literacia financeira, de forma totalmente gratuita.

 O "Programa Finanças para todos - empresas" dirige-se às Pequenas e Médias de Empresas, cujos trabalhadores variem entre 4 e 500, e os beneficiários serão os trabalhadores dessas empresas.

  Pretende-se que os trabalhadores consigam tomar para decisões mais informadas, sustentáveis e adaptadas aos desafios económicos atuais.

As inscrições para as empresas estão a decorrer até ao dia 30 de abril, pelo que, os interessados devem fazer as respetivas inscrições através do link: https://bit.ly/financasparatodosempresas  

 O programa de formação terá 2 fases, uma em 2026 e outra em 2028. Os trabalhadores das empresas que se inscreverem serão distribuídos pelas duas fases. Cada turma terá 3 sessões de 3h30, em horário laboral (três manhãs ou três tardes consecutivas).

 Por último, é de referir que a formação é totalmente gratuita e certificada, contando para as horas de formação obrigatórias.

 Ao apoiar esta iniciativa, o Município de Caminha reforça a sua estratégia para o desenvolvimento e crescimento do setor económico do concelho. 

O ROSAL

O Orballo Fest irrompe no Rosal mesturando música electrónica e sabor local   

•  A praza do Calvario acollerá este sábado 25 de abril unha nova cita con este festival de balde organizado polo Valinox Novás en colaboración co Concello 

 

A alcaldesa do Rosal con membros do Valinox Novás, na presentación dunha nova edición do Orballo Fest
Foto: C.O.R.

Infogauda / O Rosal  

 O Rosal prepárase para vivir unha noite chea e música e gastronomía local nunha nova edición do Orballo Fest, un festival organizado polo Valinox Novás co que colabora o Concello e que levará á praza do Calvario música electrónica e diversión nun formato pensado para gozar sen présa e en boa compañía.  

 Este sábado 25 de abril a praza será o escenario desta proposta que abrirá ás súas portas ás 20.30 horas nun evento con entrada libre e de balde que aposta por dinamizar a vida social e cultural do municipio cunha oferta fresca, atractiva e con vocación de continuidade. 

 O cartel musical comezará con DJ Piriz e continuará coa actuación de Os Netos do Rosal e o seu espectáculo ‘Operación Ascenso’. A noite seguirá con Famour Corner ás 22.00 h, Divergente ás 23.30 h e coa música de Joselete, Anxo Silva, G. Rich e Diego Wass, que porán o broche final a unha xornada pensada para non deixar de bailar e para gozar ademais da gastronomía, da coctelería e de numerosas sorpresas.

O ROSAL

Maxia entre libros no Rosal cunha nova aventura dos Venres Rebuldeiros   

 •   A biblioteca acollerá este 24 de abril ‘Segredos encantados’, un contacontos de Eu Creativa para rapazada de 6 a 12 anos. Ás 18.00 h con entrada de balde  




Infogauda / O Rosal

 Os libros gardan portas secretas que só se abren cando alguén se atreve a escoitar as súas historias. A biblioteca municipal do Rosal converterase este venres 24 de abril nun pequeno universo de fantasía cunha nova cita cos ‘Venres Rebuldeiros’, un ciclo xa consolidado que transforma cada encontro nun espazo de aprendizaxe, creatividade e diversión para a cativada. 

 Nesta ocasión, a proposta chega da man de Eu Creativa co espectáculo “Segredos encantados”, un contacontos dirixido a rapazada de entre 6 e 12 anos que invita a mergullarse no mundo da imaxinación a través de relatos cheos de personaxes sorprendentes, aventuras e misterios agochados entre os estantes da biblioteca. 

 A actividade estará protagonizada por unha fada exploradora de historias que chega en busca de relatos esquecidos e mundos por descubrir. Ao longo da sesión, os nenos e nenas poderán viaxar a través dos libros, descubrindo que cada páxina pode ser unha porta aberta a novas experiencias e que a curiosidade é a mellor guía para explorar o coñecemento. 

 A alcaldesa do Rosal, Ánxela Fernández Callís, subliñou o grande interese que esperta “cada actividade programada ao abeiro dos Venres Rebuldeiros, que converten á biblioteca en moito máis que un lugar de lectura, senón nun espazo vivo onde a imaxinación medra e os nenos e nenas descubren que os libros poden ser grandes compañeiros de viaxe”. 

 O contacontos será ás 18.00 horas con entrada de balde ata completar a cabida e está organizado polo Concello do Rosal ao abeiro dos programas +Escénicas e Ler Conta Moito, reforzando así a aposta municipal por achegar a cultura e a lectura ás idades máis temperás. 

VILA NOVA DE CERVEIRA

‘Joia Municipal’: Lançado o Anel de identidade local    

 Brevemente disponível nos ourives locais


O Município de Vila Nova de Cerveira apresentou durante a sua deslocação à Assembleia da República, um anel inspirado numa joia com mais de 15 séculos de história
Foto: C.M. V. de C.


Irene Pinheiro / Vila Nova de Cerveira 

 Elegância, história e identidade unem-se na mais recente peça da coleção Conta de Cerveira – Joia Municipal. Para dar continuidade a uma linha que tem conquistado cada vez mais apreciadores, o Município de Vila Nova de Cerveira apresentou, no passado dia 16 de abril, durante a sua deslocação à Assembleia da República, um novo elemento desta linha: um anel inspirado numa joia com mais de 15 séculos de história.     

 Após o sucesso do colar, brincos, pulseira e pin, esta nova criação surge como uma proposta elegante, versátil e acessível, pensada para quem procura um símbolo distintivo e de vínculo a Vila Nova de Cerveira.  

 Numa parceria com ourives locais, o anel encontra-se igualmente disponível em prata, na sua versão natural ou dourada, podendo também ser executado em ouro, mediante encomenda, com o formato da joia na horizontal ou na vertical.     

 A peça inspira-se na Conta de Cerveira, um achado arqueológico do século VI, descoberto em 1985 pelo arqueólogo Carlos Brochado de Almeida, no Aro Arqueológico de Lovelhe. Este artefacto evidencia a presença de uma civilização no Noroeste Peninsular durante a Alta Idade Média.    

 De forma bitroncocónica, a peça original apresenta uma composição de cerca de 95% de ouro, com pequenas percentagens de prata e ferro. Mede aproximadamente 3 cm de comprimento e 1,5 cm de largura, pesando 8,5 gramas, sendo considerada de valor histórico incalculável.     

 A sua raridade é assinalável: no contexto ibérico, apenas se conhecem duas peças semelhantes — ambas brincos em fio torsionado de ouro - uma proveniente de Daganzo de Arriba (Madrid), conservada no Museu Arqueológico Nacional de Espanha, e a outra proveniente de Torre Dondimen (Jean) guardada no Museu Arqueológico de Barcelona (séc. VI).     

 Mais do que uma peça de joalharia, este anel estabelece uma ponte entre passado e presente, afirmando-se como embaixador da identidade cerveirense e instrumento de valorização cultural, social e económica do território.     

 Ideal para oferecer ou para uso pessoal, trata-se de uma peça que ultrapassa a dimensão estética, representando história, cultura e sentido de pertença.     

 Com este lançamento, Vila Nova de Cerveira reforça o seu compromisso com a preservação e valorização do património, projetando-o para o futuro através da arte da joalharia.     

 Garanta o seu e leve consigo um fragmento único da identidade cerveirense. Brevemente disponível nos ourives locais. 

VILA NOVA DE CERVEIRA

Câmara Municipal repudia atos de vandalismo na escultura do Cervo     


A escultura “Cervo”, da autoria do Mestre José Rodrigues - ex-líbris do concelho de Vila Nova de Cerveira - foi novamente alvo de um ato de vandalismo

Foto: C.M. V. de C.

Irene Pinheiro / Vila Nova de Cerveira

 Dezoito meses após uma relevante intervenção de beneficiação e reabilitação, a escultura “Cervo”, da autoria do Mestre José Rodrigues - ex-líbris do concelho de Vila Nova de Cerveira - foi novamente alvo de um ato de vandalismo. A ocorrência merece o mais veemente repúdio por parte da Câmara Municipal.     

 Símbolo identitário e uma das esculturas mais visitadas do concelho, o “Cervo” foi alvo de uma intervenção que visou a melhoria global da sua imagem, bem como o reforço da sinalética, com o objetivo de sensibilizar para a sua proteção e preservação. Ainda assim, persistem comportamentos que atentam contra o património comum.    

 “Cuidar do nosso património é cuidar da nossa identidade. Somos um concelho projetado no futuro, alicerçado na riqueza histórica do passado; moderno, mas fiel às suas raízes e tradições; dinâmico e cuidado, tanto para residentes como para quem nos visita”, sublinha o Presidente da Câmara Municipal, Rui Teixeira, acrescentando: “E é com profunda tristeza — e até indignação — que assistimos à repetição deste tipo de atos criminosos”.     

 Reconhecendo que a salvaguarda do património é uma responsabilidade coletiva, a Câmara Municipal de Vila Nova de Cerveira apela à colaboração de todos os cidadãos. Quem tenha presenciado este ou outros atos de vandalismo deverá denunciá-los junto das autoridades competentes.     

 Reafirmando o compromisso com a valorização cultural e patrimonial, e fazendo jus ao epíteto de “Cerveira, Vila das Artes”, o Município promoveu, em setembro de 2024, um conjunto de intervenções de beneficiação em imóveis classificados de interesse público - nomeadamente o Castelo de D. Dinis e o Fortim da Atalaia - bem como em diversas esculturas em espaço público. Estas ações assumem particular relevância na preservação da identidade cultural local e na valorização da oferta turística do concelho.   

TOMIÑO

A voz de Xosé Luís Franco Grande regresa a casa 

 O Concello celebra o Día do Libro cunha homenaxe a este fillo predilecto de Tomiño   

  Será coa presentación este venres 24 ás 20 h no Espazo Isaura Gómez de ‘Un intre no tempo’, unha viaxe polos poemarios deste ilustre galeguista 

 

Momento no que en 2012, Xosé Luís Franco Grande asinaba no libro de ouro do Concello de Tomiño, en presenza da alcaldesa Sandra González, e do escritor, poeta e xornalista, Xosé Luis Méndez Ferrín, e de Ramón Villares, historiador e - naquela altura - presidente do Consello da Cultura Galega (CCG)
Foto: C.T. (Arquivo)

Infogauda / Tomiño

 A voz de Xosé Luís Franco Grande regresa a casa. O Concello renderá homenaxe a un dos seus fillos máis ilustres no Día do Libro cun acto cargado de emoción e memoria no que se presentará Un intre no tempo, unha viaxe polos catro poemarios deste intelectual galeguista nado en Tebra e declarado fillo predilecto da súa terra en 2012.

 A cita será este venres 24 de abril ás 20.00 horas no Espazo Isaura Gómez, con entrada de balde, nun encontro que busca non só lembrar a figura do autor, senón tamén sentir e reivindicar o legado dun home esencial na historia cultural e lingüística de Galicia. Porque Franco Grande foi moito máis que un escritor, foi poeta, avogado, membro de número da Real Academia Galega e autor do primeiro dicionario galego-castelán, unha obra fundamental que abriu camiño para que xeracións enteiras puidesen aprender e vivir en lingua galega.

 A súa traxectoria sitúao como unha figura ponte entre a Xeración Nós e o movemento galeguista da posguerra, sendo parte activa da chamada Xeración Galaxia, clave na recuperación cultural nun contexto de represión e silencio. A súa obra literaria, que abrangue poesía, teatro, ensaio e articulismo, deixa unha pegada fonda tanto na creación como na defensa da identidade galega.

 A alcaldesa de Tomiño, Sandra González, quixo destacar a importancia de facer esta homenaxe a Franco Grande, que “escribiu moito máis que libros, debuxou camiños para todo un pobo e axudounos a entender quen somos e de onde vimos”. A rexedora convidou a toda a veciñanza a participar neste emotivo acto, “un encontro para sentir, para deixar que as súas palabras nos atravesen e nos acompañen. Porque cando celebramos a figuras como Franco Grande, non só honramos a súa memoria, senón que mantemos viva a súa voz no presente”.

 A presentación de “Un intre no tempo” será, así, unha oportunidade para achegarse á súa obra desde unha mirada actual, redescubrindo a forza da súa poesía e o valor do seu compromiso coa lingua e coa cultura galega. Unha cita para lembrar que hai palabras que non esvaecen co tempo, que seguen construíndo identidade e que, como o propio Franco Grande, sempre atopan o camiño de volta á casa. 

Xosé Luis Franco Grande volve a casa!

 No Día do Libro 2026, rendemos homenaxe a un dos nosos nomes máis ilustres coa presentación de “Un intre no tempo”, unha viaxe polos seus catro poemarios.

Venres, 24 de abril

Ás 20.00 h 

No Espazo Isaura Gómez

Entrada de balde 

 Nomeado en 2012 fillo predilecto de Tomiño, Grande foi intelectual galeguista, escritor, avogado, poeta e membro de número da Real Academia Galega, e autor do primeiro dicionario galego castelán.

 Unha cita para sentir, lembrar… e deixarse levar polas palabras.

 Para entender o papel de Franco Grande nas letras galegas é imprescindible saber que el e a súa xeración son a ponte entre a Xeración Nós, moitos deles mortos, e outros, os sobreviventes sometidos á crueldade da represión franquista. A Xeración Galaxia, como se deu en chamar a estes sobreviventes do galeguismo da posguerra, conforma unha nova xeración de mozos forxados na Universidade compostelá na continuación do labor regaleguizador iniciado no primeiro terzo do século XX.[6] Franco Grande tivo unha participación decisiva no traballo que desenvolveu a Editorial Galaxia. O seu libro Os anos escuros relata con migalleira análise ese proceso no que van xurdindo novos valores, tanto no ámbito literario como na dinamización cultural e política.

Creador literario

 A obra literaria de Franco Grande abrangue tódolos campos, iniciándose durante a súa etapa de estudante en Compostela, onde obtén en cinco ocasións o primeiro premio e a flor natural nas Festas Minervais. Con 19 anos de idade, o Centro Gallego de Buenos Aires outorgoulle o Premio Eduardo Pondal polo seu libro de poemas Brétemas do vieiro (inédito);[10] en 1957 publicou a peza teatral Vieiro choído.[9] O seu libro de poemas Entre o si e o non (1967) foi galardoado co Premio Nacional de Literatura "Rosalía de Castro".[11] No 1968 publicou a súa obra de vital importancia para a lingua galega, o Diccionario Galego-Castelán publicado pola Editorial Galaxia o 25 de outubro de 1968. Unha obra que había ser necesaria, imprescindible, un par de anos máis tarde cando se incorpora o estudo da lingua galega no sistema educativo. Ese dicionario foi un instrumento de vital importancia para que varias xeracións de galegos e galegas tivesen a oportunidade de coñecer a lingua galega.[12] Esta obra foi reeditada moitas veces ata completar un total aproximado de medio millón de exemplares vendidos. Os dicionaristas adoitan falar do "Franco Grande" como unha denominación que marcou unha época. Pertence a Xeración das Festas Minervais e ó movemento literario Escola da Tebra.[10]

 Son salientables os milleiros de colaboracións como articulista nos medios de comunicación, sempre defendendo a identidade galega e as súas manifestacións culturais (La Noche, Ínsula, Aturuxo, Vida Gallega, Grial, La Voz de Galicia, Boletín da Real Academia Galega etc.).

 Escribiu artigos en revistas especializadas sobre Sebastián Martínez-Risco, Ramón Otero Pedrayo, Eduardo Pondal, Xaime Isla Couto, Camilo Gonsar, Xosé María Álvarez Blázquez, Xosé Landeira Yrago[13]

 Entre o si e o non incluíuse na Biblioteca Galega 120.

 Foi autor de varias pezas teatrais, e cultiva tamén o ensaio e a crítica literaria. A proposta de Ramón Piñeiro, Marino Dónega e Domingo García-Sabell, ingresou na Real Academia Galega en 1978, pronunciando o 3 de xullo de 1998 o discurso de ingreso O antigo réxime nunha familia do Baixo Miño,[14][15] que foi respondido por Luz Pozo Garza.[16] No ano 2021, a Real Academia Galega conmemorou o Día da Poesía coa súa obra.[17]

Lexicógrafo

 No 1968 publicou a súa obra de vital importancia para a lingua galega, o Diccionario Galego-Castelán publicado pola Editorial Galaxia o 25 de outubro de 1968. Unha obra que había ser necesaria, imprescindible, un par de anos máis tarde cando se incorpora o estudo da lingua galega no sistema educativo. Ese dicionario foi un instrumento de vital importancia para que varias xeracións de galegos e galegas tivesen a oportunidade de coñecer a lingua galega.[12] Esta obra foi reeditada moitas veces ata completar un total aproximado de medio millón de exemplares vendidos. Os dicionaristas adoitan falar do "Franco Grande" como unha denominación que marcou unha época.

Dinamizador cultural

 O labor do tomiñés non só se limitou a traballar no campo da literatura. Dirixiu un espazo radiofónico -Raíz e Tempo-[18] que emitía semanalmente na emisora "La Voz de Vigo" nunha franxa horaria de moita audiencia; participou como fundador da Asociación Cultural de Vigo, a única asociación de marcado carácter galeguista creada na década dos anos sesenta; neste período Cintia, unha cantautora catalá, gravou na discografía Digsa, o poema "Venceremos Nós" (Joan Baez, Xosé Luís Franco Grande, Xosé Manuel Beiras). Anos despois converteuse no himno das mobilizacións estudantís que se produciron en Santiago de Compostela no 1968 contra o franquismo. Foi conferenciante e participou na creación do Partido Socialista Galego na clandestinidade.[6] Formou parte do consello reitor do Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional.[19]