Intervención de Manuel Vázquez de la Cruz
LEMBRANDO Á PRESENTACIÓN DO SEU LIBRO "RIBADELOURO: TERRA, AUGA É VIDA"
Grazas a todos por estar aquí.
Cando vos miro vexo moita máis xente. Eles e vós sodes do meu querer.
Aqueles amigos, están convosco aquí.
Meus curmáns e tíos están aquí.
Meu pai e meus avós están pegadiños a min, pero tamén con vos aí.
No meu libro tentei facer da miña aldea a capital de todas as aldeas do mundo. Para min é o que foi sempre.
Aquí atopei mestres, labradores sabios, canteiros, carpinteiros, ferreiros e ata artistas circenses.
Tamén aviadores e paracaidistas.
Meu avó díxolle a un xornalista que traballaba nun circo, no aramio, que é o mais perigoso. Como sabedes facía enreixados. Traballaba no aramio e no circo do mundo. Que tamén é redondo.
Meu avó e miña avóa...
El un día díxome diante dela que era Deus... Porque decía: “Con Dios me acuesto, con Dios me levanto”.
O libro tamén tentou ser unha conversa de aldea onde se conta unha historia pero tamén se interrompe e entran outras.
E aparece Mariano e súas penas. Alonso desde Argentina, Maru e Ángeles desde México, Cheliño e María, desde Venezuela, Consuelo cos seus queixos Arquesán, e Inés cas súas colmeas.
Raúl Francés, é máis, moito máis, que amigo. É, verdade Marita? É noso todo: memoria, sentimento, agarimo, admiración.
E a xente que perdeu fillos e fillas, e non os esquecen nen esquecerán xamáis, tamén están no libro.
Todos os personaxes do libro existen pero case sempre hai “un ou unha” que carga con moitos feitos. Pero en todo anda miña aldea: eles, vos e eu. Eles son aqueles dos que eu me lembro a cotío.
Cheliño, un dos persoaxes, son todas ás mulleres que souberon soas, sair adiante. Coidar de fillos, á casa, os campos, e cultivalos para que deran pan.
En Galicia, moitas mulleres durante séculos, venceron a mala terra, ás secas, a soidade,...
En Galicia houbo moitas viúvas de vivos.
Vos, estou seguro, seriades todas como a Cheliño a do libro!
Loitaríades igoal ca ela.
O protagonista, por darlle unha función que non me gusta nada, é un home, sen nome, que se chamaba Roble pero non era verdade.
Acabou chamándose Espronceda por gratitude.
Él é o gran contador da súa historia e as outras, que están no libro, conta cada un a súa.
E todos vos tamén estades no libro. Polo menos iso quixen...
É máis. Entran mexicanos, arxentinos, curas, cupletistas cantando “hay que me da, que me da el disloque”.
E ten moita memoria, a que se necesita para ter o onte sempre no hoxe, porque sen onte non hai hoxe e se o esquecemos pódense volver a repetir traxedias inmensas. Como a que houbo neste país.
Os tiros da Volta da Moura non deben deixar de resoar nunca na nosa aldea.
Pensade nas persoas que non queren recordar e lembrar o que lle escoitamos dicir, e o como o din...
É para tremer? Se se repite, coido que si.
E ca memoria voume no tempo atrás, a xente, a terra, o pan, a música asubiada e a canción.
Volve a cantar o carro na miña cabeza de vello. Como aquel día cando ainda era novo e erguinme cedo.
Miña avoa cando lle contei o que vos vou contar a vós, dixome que así era sempre, todos os días na época de semear.
E na mesa de mármore, mais ou menos, escribín.
A cotío de mañanciña
cando inda non é mañá
antes do sol alumear.
eles e elas saen a traballar.
Deixar que o carro cante,
grita alguén.
E eu oínno.
Cantaba no seu rodar
dalgún camiño saiu música de asubio
doutro chegou un cantar.
E o carro non deixaba de soar.
Díxome a avoa que
con chuvia ou vento
sempre é igual.
cando de labrar é o tempo
asubíos,
sol querendo sair,
carros cos seus cantares
voces da nosa xente
e o día a alumear.
Así acabei aquel día.
E onte continuei a escribir:
Xa ninguén canta
nen asubía.
Hai silenzo nos camiños.
E nos amenceres,
só, iso sí,
segue o merlo a cantar,
avisando:
Se ven xente,
se anda preto o gavilán
se hai pouco pasou o raposo.
Para cada aviso
ten un cantar.
E inda está.
Escoiteino esta mañá.
Alí sigue.
É normal
son outros tempos
pero é bo e bonito lembrar.
Habería que resucítalo
inda que fora só un día o ano.
Non é o problema importante para vivir.
O importante e grave, é que as terras estean sen labrar!
E que se queiran cortar a eito árbores que dan osixeno, limpan o ar, e son parte do fogar. Do vivir. Do ser. Do estar. Son seres vivos. Do noso lar.
Sae triste o sol,
sen música asubiada
e sen cantares.
E un pensa con medo
Que ademáis estáse perdendo
o oficio de sacar da terra pan.
Pan para o ano!
a ansia dos nosos antigos.
O pan era vida
e vivir era pan.
E pode faltar,
pode chegar un día
no que non haxa pan.
E pode que nese momento
a terra, a mesma que os nosos antergos roubaron aos “baldios”
e fixeron que dera pan,
estea derramada, merada, estragada...
E non poida dar nada.
Hoxe sen labrar
estáse a merar.
Ou chea de eucaliptos,
que é estar a merar
sen volta atrás.
Pode ser que algún día
ninguén teña pan para o ano,
E terras estragadas sen cultivar.
E sen saber o que facerlle
para que volvan a dar.
Para quitar a fame
e poder comer.
Nese momento, se chega,
deixará tamén o merlo
de cantar.
Ogallá non pase nunca.
E eu agora, como despedida, quixera abrazarvos de un en unha, ou de unha en un, a todos.
Pero perderíades á misa.
E como dicía o señor Jesús, o marido da señora Argentina, tamén meu mestre, infelizmente só unha tarde, pero nunha enorme lección que dura e dura: “Hai que ser moi respectuoso con todos, absolutamente todos, os pensares. E tendo o mesmo deus, ou diferente, respectar a toda á xente”.
E acabo, en Ribadelouro, na miña aldea, neste “currunchiño” do mundo.
Ando con Palestina no corazón.
E aqueles nenos pequeniños, bombardeados con misiles xigantes, son hoxe meus nenos.
Grazas, amigas e amigos todos.
Ningún comentario:
Publicar un comentario